PROFILAKTYKA I WCZESNA INTERWENCJA NEUROLOGOPEDYCZNA:

  • badanie i ocena odruchowych reakcji oralnych u noworodków i niemowląt
    (również wizyty domowe),
  • ocena funkcji pokarmowych (ssanie, połykanie,żucie) ,
  • ocena oddychania,
  • ocena budowy i sprawności aparatu mowy,
  • ocena rozwoju kompetencji językowych i komunikacyjnych,
  • ocena reakcji na bodźce słuchowe i wzrokowe
  • ocena i terapia żuchwy

 

Profilaktyka logopedyczna. Jak stymulować rozwój mowy dziecka?

Wskazówki dla rodziców.

 

1. Nawiązuj kontakt emocjonalny z dzieckiem poprzez masaże ciała, nucąc przy tym znane melodie, dotyk jest bardzo ważnym aspektem w rozwoju dziecka.

2. Karmienie piersią sprzyja rozwojowi mowy, ten rodzaj ssania to najlepsze w tym okresie ćwiczenie języka, warg i policzków. Podczas zaspakajania potrzeb pokarmowych  niemowlę uaktywnia cały narząd artykulacyjny. Zaburzenia ssania, połykania i żucia zwykle poprzedzają zaburzenia mowy.

3. Już w okresie niemowlęcym możemy stymulować pracę narządów artykulacyjnych poprzez delikatny masaż. Jest on szczególnie wskazany u dzieci z obciążonym okresem   okołoporodowym. Masaż ten polega na głaskaniu, delikatnym rozcieraniu języka, dziąseł, policzków i warg.

4. Bawiąc się z niemowlęciem nachylaj się nad jego twarzą pokazując różne miny, baw się wargami, językiem: parskaj, cmokaj,dmuchaj, kląskaj

Do 8m.ż wykorzystaj czas na ćwiczenia buzi , bo kiedy zacznie siadać, raczkować swoją uwagę skupi na ruchu.

Przykładowe ćwiczenia:

chwytanie warg zębami

parskanie ustami

mruczenie

oblizywanie warg językiem

kląskanie

nabieranie powietrza w poliki i wypuszczanie pa, pe

oddech (wdech nosem, wydech ustami – dzióbek )

gryzienie miękkich zabawek ( gryzaki)

W procesie rozwoju mowy występują okresy nasilenia i względnego zastoju. Zastój przypada zwykle na czas nauki chodzenia, kiedy to malec fascynuje się nową umiejętnością i zwiększonymi możliwościami poznawania świata. Po opanowaniu sztuki chodzenia znów wraca do pilnej pracy nad mową. Jednocześnie opóźniony rozwój sfery ruchowej lub jej zaburzenia, spowalniają rozwój mowy.

5. Wykorzystuj codzienne czynności : pielęgnację, zabawę,ubieranie, karmienie, spacer do tego by opowiadać o tym co w danym momencie robisz. Mów do dziecka. Ciepły, łagodny głos matki działa uspokajająco.

6. Wykorzystuj codzienne sytuacje, np :

pobudka: a -ku-ku

dziecko rozrzucające zabawki : oj,oj,no,no,nie,nie

jedząc: am,am,mniam,ach

podając przedmiot dziecku: to? Daj, tak,tak

przy przewijaniu: jest, nie ma

ciepła zupa: fffff

zimno: brr, brr

stawianie kroków: tupu tup tup

upadek: bach, oj boli, wstań, idziemy

nauka chodzenia: podskoki hop, hop

7. Ćwiczenia sylabowe, powtarzaj za dzieckiem sylaby : ma-ma-ma (mama), ta-ta-ta (tata), ba-ba-ba (baba), la-la-la (lala). Zaznaczaj wyraźniej pierwszą sylabę.

8. Pamiętaj aby uprzedzać dziecko o czynności jaką będziecie w danej chwili wykonywać np. Teraz idziemy się kąpać.

9. Nuć dziecku kołysanki na samogłoskach, szeptem : aaa – obserwuj czy powtarza i zmieniaj na inne np. ooo, iii, uuu, eee,

10. Śpiewaj dziecku piosenki wg własnych pomysłów, np. o częściach ciała, twarzy. Wykorzystuj przy tym zabawy paluszkowe np. ważyła sroczka kaszkę itp

11. Śpiewaj dziecku jak najczęściej wyklaskując różne rytmy, kołysząc się .

12. Recytuj proste, rymowane wierszyki np. J.Brzechwy. Z czasem dziecko samo będzie kończyć zdania.

13. Obserwuj dziecko czy reaguje na dźwięki z otoczenia. Dobry słuch jest warunkiem rozwoju mowy, należy zwrócić uwagę czy malec odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku, reaguje na odgłos dzwonka lub telefonu. Najprostszy test polega na potrząsaniu grzechotką za plecami dziecka z prawej i lewej strony i obserwowaniu jego reakcji. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy zgłosić się do pediatry i poprosić o skierowanie na badanie słuchu.

14. Zwracaj uwagę dziecka na dźwięki z otoczenia : wiatr, szum wody, gwizdek od czajnika, odkurzacz, dźwięki przejeżdżających pojazdów, odgłosy zwierząt itp.

15. Baw się dźwiękaminaśladuj różne odgłosy :

zwierząt : muu, bee, miau, pi pi, ko ko , kukuryku, mee, iha, kwa kwa, gę gę ( pokazując przy tym zwierzęta lub zwierzątka zabawki)

gwizd czajnika: sss

gorąca zupa : fff

zimno: brr brr

brudne rączki: fe fe

szum wiatru: www, szszsz

odgłos uderzania: bu bu bu

młotek : puk puk

płacz : eee itd.

16. Bawcie się przy muzyce włączając do tego ruch, maszerując, klaszcząc, grając na bębenku lub potrząsając grzechotką.

17. Słuchajcie bajek dźwiękowych i uspokajającej muzyki. Rodzice - bądźcie świadomi, że niepotrzebnie i zbyt głośno włączony telewizor bombarduje niedojrzały układ nerwowy dziecka zbyt dużą ilością bodźców i nie wpływa pozytywnie na rozwój mowy.

18. Używaj par wyrazów , które podobnie brzmią np. półka-bułka, kura-góra, kasza- Kasia, koty-płoty itd.

19. Czytaj, opowiadaj i oglądaj z dzieckiem bajki nazywając to co się w nich znajduje.

20. Mów do dziecka powoli ,wyraźnie i poprawnie. Rodzice nie mogą pozwolić sobie na powtarzanie wytworów językowych dziecka. To nie rodzice mają się uczyć mowy od dziecka, ale dziecko od rodziców!

21. Zamiast poprawiać dziecko , powtórz poprawnie to co powiedziało, o co poprosiło. Podaj wzorzec.

22. Jeżeli dziecko źle wymawia jakąś głoskęnie zachęcajmy go do powtarzania wyrazów zawierających tę głoskę , bo to tylko utrwala złą wymowę. Dziecko nieprzygotowane pod względem artykulacyjnym, niedostatecznie różnicujące słuchowo dźwięki mowy, a zmuszane do artykulacji zbyt trudnych dla niego głosek, często zaczyna je zniekształcać, wymawiając nieprawidłowo. Nie należy też karać ani zawstydzać za wadliwą wymowę, gdyż hamuje to chęć do mówienia, a w konsekwencji proces rozwoju mowy.

23. W okresie kształtowania się mowy nie należy dziecka leworęcznego zmuszać do pisania prawą ręką, gdyż zaburza to funkcjonowanie mechanizmu mowy.

24. Kiedy wasze dziecko zaczyna dopytywać się jaka to litera, zwróćcie szczególną uwagę na prawidłowe wybrzmiewanie głosek. Nie wymawiamy ty - tylko krótko t (bo ty to są 2 głoski t - y). Jeśli dostarczamy dziecku złych wzorców, nie dziwmy się że wyraz tata przegłoskuje: TY-A-TY-A, mama MY-A-MY-A. Wbrew pozorom nie jest to łatwe i wielu rodziców powinno nauczyć się prawidłowego głoskowania.

25. Jeśli u naszego dziecka zauważymy opóźniony rozwój mowy, warto wybrać się do logopedy i pomyśleć o zapisaniu go do przedszkola lub na inne zajęcia w gronie dzieci. ` Dobroczynny wpływ grupy rówieśniczej mobilizuje do mówienia, stwarza wiele konkretnych sytuacji aktywizujących mowę dziecka.

26. Narzucaj, egzekwuj, wymagaj, nagradzaj.